STANOWISKO
KRAJOWEJ  RADY  SĄDOWNICTWA

z dnia 11 marca 1998 r.

w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw.

	Krajowa Rada Sądownictwa sprzeciwia się projektowanym zmianom w zakresie dotyczącym sędziów. Zmierzają one do zastąpienia obecnie obowiązującego art. 71 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, według którego wynagrodzenie zasadnicze sędziów stanowi wielokrotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej wynagrodzeniem stałym, określonym przez Prezydenta RP, przy czym wynagrodzenie to wzrastać będzie corocznie w stopniu nie niższym niż prognozowany, średnioroczny wskaźnik zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych.
	Projekt zrywa więc bezpośrednią zależność pomiędzy wynagrodzeniami w systemach mnożnikowych, a wynagrodzeniem w państwowej sferze budżetowej, co w konsekwencji prowadzi do poważnej deprecjacji tego wynagrodzenia.
	Krajowa Rada Sądownictwa stwierdza, iż rozwiązanie to sprzeczne jest z art. 178 ust.2 i art. 10 Konstytucji RP, a także przepisami przesłania przyjętego dnia 13.X.1994 r. przez Komitet Ministrów Rady Europy w sprawie efektywności niezawisłości i roli sędziów .
	Pierwszy z tych przepisów zapewnia sędziom warunki pracy i wynagrodzenia, odpowiadające godności ich urzędu. Statuuje w ten sposób jedną z podstawowych gwarancji niezawisłości sędziowskiej.
	Wagę tej zasady oceniać należy nie tylko ze względu na jej treść, ale przede wszystkim ze względu na jej zamieszczenie w akcie prawnym najwyższej rangi, tj. w Konstytucji RP.
	Powierzenie zaś władzy wykonawczej (Prezydentowi RP przy kontrasygnacie Premiera) ustalania wysokości tego wynagrodzenia bez wskazania jakichkolwiek kryteriów je warunkujących, a Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych prawa do ustalania wysokości jego corocznej waloryzacji, pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 10 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który określa zasadę podziału i równowagi władz.
	Z tych samych względów uznać należy zaproponowane rozwiązanie jako sprzeczne z cytowanym już przesłaniem Komitetu Ministrów Rady Europy w sprawie efektywności niezawisłości i roli sędziów.
	Zaproponowana przez Ministra Finansów zmiana zasad ustalania wynagrodzeń sędziów jest już czwartą poczynając od 1991 r. zmianą. Każda z nich pogarszała sytuację finansową sędziów. Ten szkodliwy dla właściwego funkcjonowania sądownictwa stan rzeczy wymaga pilnego, lecz odmiennego od zaprojektowanego przez Ministra Finansów uregulowania.
	Oczywiste jest, iż regulacja wynagrodzeń sędziowskich powinna być dokonana przy poszanowaniu zasady wyrażonej w art. 178 ust. 2 Konstytucji RP i przy zastosowaniu stałych a zarazem obiektywnych, a nie ocennych (prognozowanych) kryteriów.
	Można by rozważyć przyjęcie, bądź to kryterium statystycznego w postaci przeciętnego wynagrodzenia w przedsiębiorstwach, bądź też związanie wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych z wynagrodzeniem sędziów Sądu Najwyższego poprzez procentowe ich określenie stosownie do rangi sądu. Z takim stanowiskiem Krajowa Rada Sądownictwa występowała już wielokrotnie. 
	Przy okazji należałoby zlikwidować zaistniałe w wynagrodzeniach sędziowskich nieuzasadnione dysproporcje, a w konsekwencji stworzyć nowy, stabilny system płac.